IZVOR – Glas komune – broj 607 – strana 8 – 26 jul 1986 godine //
PRVI ESNAFI U APATINU
U drugoj polovini XVIII veka, Apatin predstavlja naselje sa izuzetno kvalitetnom i raznovrsnom zanatskom delatnošću. Time su se ostvarili svi preduslovi, potrebni za dobijanje esnafskih privilegija, a koje su 19. decembra 1770. godine, od strane austrijske carice Marije Terezije, i zvanično dodeljene. Koliko je to bio značajan događaj i veliko priznanje apatinskom zanatstvu, možemo videti po činjenici da su (u XVIII veku) na teritoriji ondašnje Bačke županije, još samo četiri grada (Baja, Subotica, Sombor i Novi Sad) stekla esnafske privilegije. Dobijanje esnafskih privilegija i osnivanje esnafskih organizacija, bio je dodatni impuls za još intenzivniji i kvalitetniji razvitak apatinskog zanatstva, a i za prosperitet Apatina uopšte.
Esnafi su predstavljali društveno-ekonomske organizacije zanatlija, koje su okupljale predstavnike jednog, a često i više različitih zanata; imali su funkciju kontrole i unapređenja kvaliteta zanatskih proizvoda, kao i zaštite interesa samih zanatlija — članova esnafa. Na čelu esnafa se nalazila uprava, a svi članovi esnafa morali su se vladati prema strogo propisanim esnafskim pravilima.
Po pisanim dokumentima iz XVIII veka vidimo da se već od 1773. godine, u Apatinu osnivaju prva esnafska udruženja, koja egzistiraju sve do 1884. godine, kada se ukidaju (na osnovu Zakona o zanatskoj korporaciji). Za apatinske esnafe je karakteristično, da se u okviru jednog esnafa okupljaju predstavnici više različitih zanata. Međutim, usled malobrojnosti dokumenata iz ovog perioda, predstava o esnafstvu u Apatinu nije potpuna.
Nalaskom dosad nepoznatog esnafskog zapisnika (protokola) iz XVIII veka, spisku apatinskih esnafa možemo dodati i ujedinjeni esnaf stolara, bravara, tokara, staklara, puškara i proizvođača kundaka. Na osnovu natpisa, na naslovnoj strani esnafskog zapisnika, vidimo da se počeo voditi od 26. marta 1773. godine.
Tačan termin osnivanja ovog esnafa je, usled nedostatka dodatnih podataka i dokumentacije iz ovog perioda teško precizno determinisati. Međutim, datum sa naslovne strane zapisnika možemo uzeti kao terminu ante quem (termin pre koga je esnaf morao nastati), ili bi on predstavljao tačan datum osnivanja esnafa. U oba slučaja, dolazimo do termina koji determinišu ovaj ujedinjeni esnaf, kao najstariji koji je osnovan na području Apatina.
tekst: Šimunović Tomislav
fotografije: Ljubenović Zoran
IZVOR – Glas komune – broj 607 – strana 8 – 26 jul 1986 godine
Ovaj članak se nalazi na pod domenu Arhiva novina, dok je osnovni sajt Album za marke.
Napomena: autor ne navodi koja su dokumenta u pitanju, ni gde se konkretno nalaze.
